Een utopie of een politieke keuze: De crisis in het hoger onderwijs

Bezuinigingen

De crisis wordt op tal van terreinen gebruikt om bezuinigingen door te drukken. Binnen het onderwijs moet vooral het hoger onderwijs (hogescholen en universiteiten) het ontgelden. Het afgelopen jaar was wat dat betreft een roerig jaar doordat minister Plasterk verschillende bezuinigingsmaatregelen doorvoerde die zowel de kwaliteit als de toegankelijkheid van het hoger onderwijs raakt.

Zo werd het moeilijker om een tweede studie te volgen, ging het collegegeld met 200 euro omhoog en werd de studiefinanciering bevroren. Dit alles gebeurde zogenaamd om de kwaliteit van het onderwijs te verbeteren, daarbij werd vergeten dat het de overheid zelf was die door jarenlang bezuinigingen door te voeren die achteruitgang van de kwaliteit heeft veroorzaakt. Wat dat betreft krijgen studenten een sigaar uit eigen doos, vooralsnog lijkt het er op dat de overheid nog lang niet klaar is met sigaren uit te delen.

Zo kwam onlangs de heroverwegingscommissie van onderwijs met de resultaten van hun onderzoek. Ze hadden de opdracht om maar liefst 20% te bezuinigen op onderwijs, hierbij maakte ze de nobele keuze om het basis- en middelbaar onderwijs te ontzien. Voor het hoger onderwijs heeft dit het volgende resultaat:

• Afschaffing van de basisbeurs, in plaats daarvan zouden studenten moeten gaan lenen om te studeren

• ‘Versobering’ van de OV-jaarkaart tot een kortingskaart

• Vrijgeven van collegegeld waardoor dit kan oplopen tot maar liefst 6000 euro

Met name voor afschaffing van de basisbeurs is bij de politieke partijen veel steun te vinden. Natuurlijk is de VVD hiervoor, maar ook partijen als de PvdA en ‘onderwijspartij’ D66 zijn hier voor te vinden.

Hoe belangrijk vinden politieke partijen het onderwijs?

Door de partijen wordt vooral een tegenstelling gecreëerd tussen onderwijskwaliteit en de studiefinanciering. Al dat geld dat nu aan de studiefinanciering wordt besteed zou ook aan de kwaliteit van het onderwijs kunnen worden besteed. Het punt is echter dat een goede kwaliteit van het hoger onderwijs en de toegankelijkheid er van hand in hand gaan. Het is niet wenselijk dat veel mensen naar slechte universiteiten en hogescholen gaan, maar het is ook niet wenselijk dat goede universiteiten en hogescholen slechts voor een kleine elite toegankelijk zijn. Goed hoger onderwijs dat toegankelijk is voor iedereen is geen utopie, maar een politieke keuze.

Dat de politiek al decennialang deze keuze niet heeft gemaakt blijkt wel uit het feit dat er sinds de jaren ’80 een permanente bezuinigingspolitiek wordt gevoerd door het ministerie van onderwijs. In 1985 lagen de uitgaven per student op 14.500, anno 2009 liggen ze op 8.500. Als je hierbij optelt dat met het belang van ICT de kosten per student in deze tijd enorm zijn toegenomen blijkt dat de bezuinigingen nog harder aankomen dan ze op papier lijken. Als er een sector is waarop de afgelopen jaren al genoeg is bezuinigd dan is het wel het hoger onderwijs, om de kwaliteit van universiteiten en hogescholen te herstellen zou er eerder geld bij moeten dan vanaf.

Kan het ook anders?

Met de huidige crisis heeft de overheid weer een nieuw argument gevonden om te kunnen bezuinigen op het hoger onderwijs. Volgens toenmalig minister van financiën, Wouter Bos, zou geen enkele optie onbesproken moeten zijn. Maar alle bezuinigingen die worden aangekondigd treffen de onderkant van de samenleving, terwijl de top die zich jarenlang heeft verrijkt buiten schot blijft. Een recente reportage van Zembla liet zien dat grote bedrijven voor 16 miljard aan belastingontduiken. Een verhoging van de vermogensbelasting van 1 naar 2 procent levert jaarlijks 3,4 miljard op. De invoering van twee extra belastingschijven van 62% en 72% voor mensen met inkomens van boven de 100.000 en 181.000 euro levert 1 miljard per jaar op. Het schrappen van de Joint Strike Fighter en ander onnodig wapentuig levert 6 miljard op. De vennootschapsbelasting die in 2006 van 31,5% naar 25,5% werd verlaagd terugzetten naar 30% levert nog eens 3,3 miljard op. Bij elkaar leveren deze maatregelen bijna 30 miljard euro per jaar op voor de Nederlandse staat. Genoeg om de bezuinigingen in het hoger onderwijs te schrappen en fors te investeren in de kwaliteit van basis-, middelbaar- en hoger onderwijs.

Zoals gezegd is beter onderwijs dat toegankelijk is voor iedereen geen utopie, maar een politieke keuze. Deze keuze maken partijen echter niet uit zichzelf, hiertoe moeten we ze dwingen. Het afgelopen jaar hebben studenten in samenwerking met docenten actie gevoerd tegen verschillende bezuinigingen in het hoger onderwijs. Zo zijn er demonstraties geweest, universiteiten bezet, het ministerie van onderwijs en het hoofdkantoor van de PvdA geblokkeerd. Nu staan we aan de vooravond van verkiezingen die zullen leiden tot een nieuw kabinet. Voordat dat kabinet er is zullen de verschillende partijen echter gaan praten om tot een coalitieakkoord te komen. In die gesprekken zullen bovenstaande voorstellen ook meegenomen worden. Het is dus nu zaak om daar een krachtig signaal tegenover te stellen. Onderwijs is belangrijk voor de samenleving en het moet toegankelijk zijn voor iedereen, dat is de boodschap die we de politieke partijen mee willen geven. Daarom wordt er komende vrijdag gedemonstreerd door studenten en docenten tegen de bezuinigingsplannen in het hoger onderwijs. Het is daarbij belangrijk dat ook jij aanwezig bent om van je te laten haren. We kunnen dit tegenhouden, maar zullen er wel iets voor moeten doen. Kom daarom niet alleen zelf, maar neem ook je medestudenten, je vrienden, je docenten, je ouders, je kinderen mee.

Wat:

Demonstratie tegen bezuinigingen in het hoger onderwijs

Wanneer:
Vrijdag 21 mei

Hoelaat en waar:

Om 13.00 uur wordt op de Dam in Amsterdam verzamelt voor een protestmars naar het Museumplein
Om 14.00 uur begint de grote manifestatie op het Museumplein met DJ’s en toespraken

www.comitesos.nl

Be Sociable, Share!

•