De tweede wereldoorlog in een ‘notendopserie’

Dat wat wij nu geschiedenis noemen, was toentertijd slechts een willekeurige verzameling gebeurtenissen, met als drijvende krachten de genomen beslissingen van bepaalde personen en een reeks onvoorziene gebeurtenissen. Zelf geloof ik dat een simpele beslissing op het juiste of verkeerde moment, gigantische gevolgen kan hebben (denk maar aan het vlinder-effect*). Ik ben een groot liefhebber van geschiedenis vooral van WO2. Zodoende ben ik dan ook naar het ‘vlinderpunt’ uit deze bloedige periode gaan zoeken. Waardoor ik uiteindelijk zo lang bezig was, dat ik besloot een serie te maken voor de geïnteresseerden. Daarom presenteer ik bij deze het eerste deel van ‘De tweede wereldoorlog in een ‘notendopserie’, op Gebroken Pennen.

Bron: Klik

Men gaat er altijd maar van uit dat de As-mogendheden toch wel zouden worden verslagen met als de machtigste drijfkracht de VS en de USSR. Dat is dus gewoon niet waar. Met name in de periode tussen 1940 en 1941 waren de mogelijkheden voor Hitler ‘eindeloos’. Frankrijk was zojuist verpletterend verslagen en de Britten waren terug gedreven naar hun eiland. Duitsland was de onbetwiste heerser van West/Centraal Europa. De Europese landen waren veroverd of geannexeerd (Tsjecho-Slowakije, Oostenrijk, Polen, Noorwegen, Nederland, België, Frankrijk en later Joegoslavië en Griekenland) of bondgenoot (Italië, Hongarije, Bulgarije, Finland en Roemenië). De overige landen waren neutraal, maar leverden wel grondstoffen/producten die van groot belang waren voor de Duitse oorlogsmachine (Spanje, Portugal, Zweden, Vichy Frankrijk en Zwitserland). De Britten vormden militair geen bedreiging en konden enkel onnauwkeurige bombardementen in de nacht uitvoeren.

In plaats van deze mogelijkheden te benutten probeerde Hitler eerst, met behulp van een potje blufpoker**, Groot Brittanie uit de oorlog te krijgen en vervolgens richtte hij het grootste gedeelte van zijn militaire kracht op de Sovjet-Unie (vanaf 22 juni, 1941). De twee landen hadden een niet-aanvalsverdrag (het Molotov-Ribbentroppact) met elkaar getekend, maar beide partijen hadden de tijd nodig om zich voor te bereiden en iedereen wist dat het slechts een kwestie van tijd zou zijn voordat de oorlog tussen het Nazisme en het Communisme zou beginnen.

In september 1940, begon de Italiaanse dictator Benito Mussolini op eigen houtje. Zonder overleg met zijn Duitse bondgenoten viel hij, vanuit Italiaans Libië, Egypte*** binnen. Dit had echter een boemerang effect. Het slecht geleidde Italiaanse leger werd verslagen en een groot deel van Libië werd veroverd op Italië. Hitler kwam zijn fascistische bondgenoot te hulp en een snel geïmproviseerde legergroep, onder leiding van luitenant-generaal Erwin Rommel, werd naar Libië gestuurd. Nog voordat al zijn troepen waren aangekomen ging Rommel meteen in de tegenaanval. Met groot succes.

Erwin Rommel

De Britten werden uit Libie verdreven met grote verliezen. Een klein stukje bleef echter in Britse handen. Dit was de gefortificeerde havenstad Tobruk. De stad was, ter land, volledig door de Duits/Italiaanse troepen omsingeld, maar Britse schepen waren nog altijd in staat voorraden en versterkingen aan te voeren en gewonden te evacueren.
Tobruk werd verdedigd door een haastig geïmproviseerd Australisch bataljon. Toen Rommel aanviel sloegen zij de aanval af. Rommel rukte toen verder op naar Egypte, maar moest een deel van zijn troepen achterlaten om de stad te belegeren (vanaf 10 april, 1941). Ook had dit negatieve gevolgen voor Rommel z’n bevoorrading. Deze kwam vanuit Tripoli in west-Libie en moest honderden kilometers per vrachtwagen naar het front vervoerd worden en deze lijn werd steeds langer, naarmate Rommel verder oprukte. De verovering van Tobruk had dit probleem aanzienlijk verlicht.

Verdedigende troepen van Tobruk

Zo zouden de gevechten in Noord Afrika de komende twee jaar gaan. De ene partij duwde de ander terug, moest vervolgens halt houden om zich te bevoorraden en werd dan weer door zijn tegenstander terug geduwd. In juni, 1942 zou Rommel alsnog Tobruk innemen, maar toen was de strategische situatie ingrijpend veranderd en begon het al bergafwaarts te gaan met de As-mogendheden.
Het gaat dus om de verovering van Tobruk in 1941. Was dit mogelijk?

Het vervolg is over twee dagen te vinden op Gebroken Pennen. Dus kom over twee dagen terug of schrijf je nu hieronder in voor onze nieuwsbrief, zodat je de berichten van Inktjectienaald, Vulpen en andere auteurs niet kan missen!

Voetnoten bij de tekst.
*Populair scenario onder wetenschappers. Een vlinder in Peking wappert met zijn vleugels, veroorzaakt zo veranderingen in de wind-stromen, die steeds groter worden en uiteindelijk een regenbui in New York veroorzaken.

Slag om Engeland, foto van Wikipedia

**In de zomer van 1940 werd in het Britse luchtruim het luchtgevecht uitgevochten die wij nu kennen als de Slag om Engeland. Het gangbare scenario is dat als de Duitse luchtmacht (de Luftwaffe) had gewonnen, niks een succesvolle invasie en bezetting van Engeland in de weg had gestaan. Er waren wel voorbereidingen getroffen voor deze invasie, maar Duitsland had simpelweg niet genoeg middelen en expertise voor een succesvolle amfibische aanval op zo’n schaal. De meeste historici nemen nu aan dat Hitler de invasie nooit echt serieus meende, maar wel daadwerkelijke voorbereidingen trof, om zo meer politieke druk te kunnen uitvoeren en een vredesverdrag te kunnen afdwingen. Het is voornamelijk dankzij Winston Churchill’s inspirerende leiderschap dat het niet zo ver kwam.

Iedereen die hier meer over wil weten raad ik deze artikelen aan:

http://www.philm.demon.co.uk/Miscellaneous/Sealion.htm

http://gateway.alternatehistory.com/essays/Sealion.html

***Toentertijd was Libië een Italiaanse kolonie en Egypte een Brits protectoraat (in de praktijk kwam dat eigenlijk neer op een soort bezetting). Irak en Iran met hun vitale olie-bronnen waren als voorzorgsmaatregel eveneens door het Britse leger bezet en Syrië viel onder het pro-Duitse Vichy Frankrijk.