De digitale snelweg zorgt voor dalende kijkcijfers van voorheen goedbekeken programma’s en minder abonnees bij de kranten. In een onderzoek, welke gehouden werd op verzoek van het Genootschap van Hoofdredacteuren, vroeg TNS NIPO in 2008 aan ruim 1200 mensen de mate van hun mediagebruik aan te geven van nu en ook vroegen zij, om een inschatting te doen over hun media-gedrag over twintig jaar. Het onderzoek richtte zich met name op de mensen die nieuws in kranten, op televisie en op internet lezen en/of zien. De uitkomst was natuurlijk deels wel te voorspellen. Maar wat betekenen dit soort gegevens voor de berichtgeving van de toekomst? Zullen grote nationale dagbladen verdwijnen? En wat zullen zij dan moeten doen om hun lezers naar de computer te laten verhuizen, in plaats van naar de brievenbus?

Van de ondervraagden uit het onderzoek zei ruim 65% gebruik te maken van het internet als bron om nieuws te lezen. Ruim 80% denkt in 2029 vooral nieuws op het internet te lezen.Voor de papieren kranten is het toekomstbeeld nog zorgwekkender. Van de ondervraagden gaf 37% aan nog nieuws uit de krant te halen in de toekomst. Voorheen was dit percentage nog 59%. Een interessant gegeven is daarentegen dat uit het onderzoek blijkt, dat men van sms-diensten en Twitter als nieuwsbron, absoluut geen hoge verwachtingen heeft.
Het grootste gedeelte van de tieners zou het ‘een beetje dom’ vinden als je voor nieuws betaalt, aldus het onderzoek van TNS NIPO. Het is daarom ook niet voor niks dat 71% van de ondervraagde tieners aangaven dat zij een gratis krant, net zo goed vinden als een betaalde krant. Uit de gegevens die ik hier heb wordt alleen niet duidelijk, of hen ook gevraagd is of zij überhaupt wel eens een betaalde krant lezen.
Kwaliteitsverlies als gevolg van de jeugd die gratis ‘beter’ vindt.
Nieuws en andere journalistieke producten waar je voor moet betalen, zouden vanuit de theorie, betrouwbaar en neutraal moeten zijn. Omdat deze theorie nooit gegarandeerd kan werken en Internet de toon gezet heeft, komt de hoofdredactie van titels als De Volkskrant(De VK) en Trouw, moeilijk tot een besluit over de ‘toekomstige koers’ van beide titels. Aldus het vakblad over journalistiek Villamedia van 4 december 2009. Dit zou vooral komen door de verschillende manieren waarop de redacties online activiteiten willen invullen. Dat is ook niet gek aangezien De VK en Trouw nog niet zo heel lang geleden ‘samengevoegd zijn’ en elkaar dus misschien nog wel ‘beter moeten leren kennen’. Het verschil in inzicht ten aanzien van het gebruik van Internet als nieuwsbron, zou vooral het sterkst spelen bij De VK. Pieter Broertjes, hoofdredacteur van De VK, heeft eerder al gezegd dat hij gelooft in een verhuizing van ‘de krant’ in zijn geheel naar internet. Zo citeer ik rechtstreeks uit het Villamedia magazine een uitspraak die Pieter Broertjes deed in 2006, tijdens zijn laatste jaarrede als voorzitter van het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren:
Krantenpapier raakt uit de mode, voorzie ik. Het is duur, de verspreiding ervan is erg kostbaar en het nieuws is vaak achterhaald.
Alhoewel ik zelf erg tevreden ben over de mogelijkheden die De VK biedt, (zoals VKblog, online je krant lezen, video’s en nog veel meer) lijkt het bij sommige mensen toch in het verkeerde keelgat te schieten als er gesproken wordt over de volledige digitalisering van kranten. Misschien heeft dit te maken met hun traditionele denkwijze op het gebied van ‘journalistiek bedrijven’. “Iets wat geschreven wordt voor een krant, moet op het oude vertrouwde papier belanden en van hand tot hand verspreidt worden. En niet op een monitor van een PC verschijnen en in no-time als ‘oud nieuws’ bestempeld worden.’ Dit zou een redelijke denkwijze kunnen zijn voor de traditionele en meestal gerespecteerde journalisten. Het spreekt ook een relevante ‘angst’ uit ten opzichte van de snelheid waar nieuws mee verspreidt wordt en de snelheid waarmee nieuws al snel oud gevonden wordt.
Het gevolg van ‘de digitalisering van kranten’, zal invloedt hebben op de toekomstige journalist. Want als Internet als dé bron gezien gaat worden, wat het geval is, om nieuws te vergaren, is de kans des te groter dat de archieven, waar ‘research-documenten’ opgeslagen liggen, leeglopen. En dat niet alleen. We zien namelijk ook dat er steeds minder ‘non-digitale’ research gedaan wordt naar eventuele nieuws-feiten. De journalist lijkt steeds minder ‘het veld’ in te gaan om mondelinge interviews af te leggen, documenten op te sporen en nieuws als het ware ‘te ontdekken’. Zoals men ‘vroeger’ met een bak koffie en een sigaret erbij, door de archieven ploeterde en daadwerkelijk onderzoek deed naar ‘iets’ dat ‘wellicht’ belangrijk nieuws zou kunnen zijn voor het volk, zo zit met nu met een bak koffie achter zijn beeldscherm op internet te surfen naar nieuws. Dat is naar mijn mening een ‘gevaarlijk’ proces welke gaande is, die de journalistiek enorm zal doen veranderen, in de negatieve betekenis van het wordt ‘veranderen’. Voor mij persoonlijk dan. Want het grootste deel van de mensen kunnen natuurlijk steeds minder eisen stellen aan het nieuws welke zij voorgeschoteld krijgen. News Corp. gaf onlangs niet voor niets aan dat de focus van deze grote media-organisatie, de komende jaren zal liggen op entertainment en televisie. Daar zou meer geld mee verdient kunnen worden, aldus James Murdoch.
Als je het mij vraagt zijn media-instanties die nieuws vergaren, in een stage belandt waar snel op gereageerd moet worden. Ze moeten nu eenmaal kiezen voor het één of het ander. Leg je het accent op buitenlands nieuws of ga je toch proberen zoveel mogelijk actualiteiten te belichten die binnen Nederland spelen? Ga je voor Sport of ga je voor kunst en Cultuur. Of ga je simpelweg voor het nieuws wat het meeste geld oplevert, zoals showbizz, entertainment en de befaamde roddeljournalistiek?
Ik behoud mijn abonnement bij De Volkskrant in ieder geval en ik blijf zoveel mogelijk weblogs volgen die mij voorzien van informatie. Ook zal ik af en toe interviews afnemen, het veld ingaan en boeken lezen die gaan over de manier waarop journalistiek bedreven kan of ‘moet’ worden. Zo zit ik persoonlijk nu eenmaal in elkaar. Toch maak ook ik mij schuldig aan ‘nieuws vergaren via internet’. Maar ja, ik ben dan ook geen journalist, maar gewoon een jonge student die gedreven is en het belangrijk vindt dat bepaalde zaken met zijn lezers gedeeld worden. Zoals deze schijnbare of misschien wel feitelijke verloedering van de journalistiek.
Wil je op de hoogte blijven van artikelen die op Gebroken Pennen verschijnen? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief! Je e-mailadres wordt niet gedeeld met anderen, noch doorverkocht of gepubliceerd. Wij nemen privacy namelijk uiterst serieus. Je blijft up-to date van Gebroken Pennen en zal af en toe een bericht ontvangen van onze hoofdredacteur ‘Vulpen’. Maar dit is zeer gering. Bijvoorbeeld om een nieuwjaarswens door te sturen of om jou als eerste te laten weten wat voor vernieuwingen er doorgevoerd zullen worden op Gebroken Pennen. Schrijf je dus hieronder in voor de nieuwsbrief, discussieer mee en wordt zo lid van een groep vol met losse polsjes!
Je kan natuurlijk ook eerst even lezen wat Gebroken Pennen precies inhoudt.

Zal hier later wat uitgebreider op reageren, echt een prima artikel.
Waarom gratis ‘beter’ is voor veel jongeren?
Al het nieuws dat je ‘nodig’ hebt (redelijk) overzichtelijk bij elkaar, zonder al die prullaria waar je niets aan hebt (zoals de 15 volkskrant bijlages).
Het is een gegeven zou ik bijna willen zeggen, dat een groot deel van de bevolking niet verder komt dan de ANP berichtgeving en daar ook geen behoefte aan heeft. Dat laatste is van belang, want dit blijkt wel uit het feit dat de gratis kranten wel erg populair zijn (alhoewel deze het ook niet allemaal hebben gered).
‘De’ kranten, zoals Trouw, NRC en de Volkskrant zouden zich nog veel meer moeten richten op hun publiek. Volkskrant kan weer echt links zijn en zonder al die schrale bijlages en rare online activiteiten. NRC is al erg goed bezig en de enige krant die ook echt commercieel een succes is. De Trouw is ook redelijk bezig, maar mag zich nog wat meer richten op religieus nieuws.
Gisteren hoorde ik op BNR een pleidooi om kranten als de Volkskrant echt weer terug te brengen tot de kern. Dus vrijwel geen sport er meer in en zeker niet proberen het niveau van het AD na te streven, dat kan gewoon niet. Doe waar je goed in bent, dat is het devies!